Hans Langbroek, raadslid voor Het Enkhuizer Alternatief

   

In een tijd van universeel bedrog is het spreken van de waarheid een revolutionaire daad (George Orwell)

Snelle brand

(18 december 2010)

 

Op de cursus Bedrijfs Hulp Verlening (BHV) die ik samen met mijn werkgever jaarlijks bij [RoBé] in Andijk volg, kregen we een keer een filmpje te zien dat ging over hoe snel een brand om zich heen kan grijpen.

Het betrof een voetbalstadion waar onder de tribune door zich supporters noemende halfapen een klein vuurtje gestookt was. Na één minuut was de brand reeds onbedwingbaar groot geworden, en na drie minuten stond het hele stadion in lichterlaaie en waren de vlammen metershoog. Daarbij ontstond een dermate grote hitte, dat politiemannen die zich op 40 meter afstand van het vuur bevonden na afloop heftige brandwonden hadden! Het Dresden van het voetbal!

Maar het was de snelheid waarmee die brand zich verbreidde die verbijsterde. Het filmpje duurde een paar minuten, reële aaneengesloten minuten, waarin een compleet stadion afbrandde!

 

Afgelopen week, toen ik de berichten vernam over de twee politiemannen op de Kaasmarkt die een jongen wilden ontzetten, en daar ineens tegenover een snel groeiende menigte uitzinnigen stonden, moest ik aan dat filmpje denken.

Rampen, uitzonderlijke zaken, dingen die uit de hand lopen: het ontstaat ineens, onverwachts, en schijnbaar vanuit het niets. Die politiemannen moeten verbijsterd zijn geweest over wat zich in luttele seconden ineens daar om hen heen afspeelde.

 

Heel vroeger ging ik eens met twee van mijn maten naar een Veronica’s Drive In. Dat waren destijds discotheekachtige happenings die veel jongeren trokken.

Dit evenement was in Lelystad, en we gingen daar in de Amerikaanse slee van één van m’n twee maten heen.

Nadat we kaartjes gekocht hadden en naar binnen gingen, kreeg één van de maten met iemand woorden. Diegene stond daar met vier of vijf man. De twee gaven elkaar een klap, en de vier of vijf bijstaanders doken ook direct bovenop mijn maat. De andere maat en ik doken er meteen tussen om de boel uit elkaar te halen, en het ging nogal woest allemaal daar.

Ineens, als vanuit het niets, stonden we met z’n drieën temidden van een groep van een man of veertig. Het was één groot op ons drieën inhakken, en we konden niets anders doen dan terugslaan en benen en vuisten tegenhouden. Ik herinner me nog dat iemands pink in mijn hand terecht kwam, en dat ik die pink twee keer in de commotie in mijn hand voelde breken. Shit happens.

 

Maar we wisten ons uit die zichzelf opzwepende menigte te bevrijden, en met die menigte achter ons aan naar de auto te rennen en er in te springen. Na drie(!) keer starten sloeg de Amerikaanse slee aan. De straatstenen vlogen om ons heen maar raakten wonderbaarlijk genoeg niet de auto, en we reden met gierende banden een meter of dertig, veertig naar voren.

Daar stopten we, en keken wat die grote groep ging doen. Die grote groep zag dat ze ons niet meer konden pakken, en sloopten tot onze grote immense verbijstering het hele in aanbouw zijnde winkelcentrum waar de zaal waarin Veronica’s Drive In gehouden werd, zich bevond.

Grote winkelruiten van zes, zeven meter breed, gingen aan diggelen. Alles wat daar stond en lag aan auto’s, fietsen, bouwmaterialen etc ging aan diggelen, en er werd brand gesticht en geschreeuwd.

Het was één grote, onvoorstelbare chaos, één grote teringzooi.

 

Dit hele gebeuren nam hóóguit twee minuten in beslag. Vanaf het eerste woord dat viel, en de eerste klap die viel, tot aan dat alles daar in en om dat winkelcentrum aan diggelen ging.

Onheil en rampspoed komen bijna altijd vanuit het schijnbare niets, vanuit een schijnbare reden zonder oorzaak.

Maar dat is natuurlijk niet zo. Ook de gebeurtenis op de Kaasmarkt in Enkhuizen van afgelopen weekend komt niet vanuit het niets. Dat laat het soort maatregelen dat burgemeester Jan Baas en de politie nemen al zien: samenscholingsverbod. Dit is een maatregel die genomen wordt vanuit iets dat al een tijd gaande is, voor een situatie waarvan men weet dat die zich al een tijd ontwikkelt.

Ik denk dat de burgemeester goede maatregelen neemt wat betreft de inperking van het directe verschijnsel, hij pakt de zaak daadkrachtig aan. Chapeau!

Maar ik denk ook dat er goed onderzocht moet worden naar hoe de mechanismes werken die dit soort zaken vanuit het schijnbare niets kunnen laten ontstaan. Zoals ook bouwvoorschriften in relatie tot brandveiligheid in Europese voetbalstadions onderzocht en daarna veranderd zijn na die snelle brand in het bovenvermelde stadion.

Als men het mechanisme kent dat zoiets veroorzaakt, dan is er ook op te anticiperen met bijvoorbeeld omgevingsinrichting, afspraken tussen mensen, plaatsvindende communicaties, locatie van horeca etc. Niet altijd hou je herrie tegen, dingen gebeuren in een mensenwereld, maar er ontstaat meer zicht op dit soort dingen.

 

Maar in mijn ogen pakken ze dit vrij ernstige incident goed aan.

 

Het doet wel de vraag opwellen: Wat mag een burger doen die door een grote groep belaagd wordt?

De twee agenten trokken wapens, schoten in de lucht, en kregen collega’s met hun wapenstokken te hulp. Dáárdoor is erger voor die twee voorkomen. Alléén daardoor.

Wat mag een burger in die situatie doen? Ook schieten? Zo niet, waarom niet?

Maar dát is weer een heel andere discussie. Denk ik.