Hans Langbroek,†raadslid voor Het Enkhuizer Alternatief

   

In een tijd van universeel bedrog is het spreken van de waarheid een revolutionaire daad (George Orwell)

Max en de oplossing

(9 juli 2007)

 

Het leuke van politiek zomerreces is dat er tijd is voor andere gedachtes, gesprekken en activiteiten dan deze welke aan politiek zijn gerelateerd.

Zo heb ik bijvoorbeeld gesproken met iemand die ik in dit verhaal Max zal noemen. Max is een man van 48 jaar oud, en hij is een zoon van joodse ouders. Deze ouders hebben in WOII ondergedoken gezeten, en hebben door de goede zorg van de mensen van het onderduikadres de oorlog overleefd. Zoals iedereen weet zijn er vanuit Nederland heel veel joden richting Duitsland en Polen vervoerd om vergast te worden. Relatief het grootste aantal zelfs van heel Europa, het verraad richting joden was alom in ons land.

Max denkt er heel vaak aan, zín hele jeugd is beheerst geweest door wat zín ouders en de familie hebben meegemaakt in de oorlog. Deze oorlog en het verraad zijn deel van hem geworden, en hij heeft er soms last van.

 

Harde dictatoriale regimes hebben verschillende kenmerken. Eťn van die kenmerken is dat onder zulke regimes mensen elkaar gaan verraden. Buren verraden buren, kinderen verraden ouders, de man met wie je een praatje aan de bar maakt verraadt je, vrienden verraden elkaar en collegaís worden verraders. Mensen doen dat om voordeel ten koste van anderen te verkrijgen, of doen het uit angst of lafheid, omdat ze zich onder druk gezet voelen, of gewoon om oude rekeningen met iemand te vereffenen. Niet heel verheffend allemaalÖ

We kennen dit systeem het beste uit de voormalige Sovjet-Unie en Oostbloklanden, en uit Nazi-Duitsland. Het laatste land heeft wat dit betreft het systeem bijna ultiem gecultiveerd, namelijk in de concentratiekampen.

In de concentratiekampen waren de joodse kapoís aangesteld. Deze kapoís waren een soort joodse kamppolitie, en heel veel van deze joden waren uitzonderlijk wreed tegen hun eigen mensen. Het bracht ze voordeel: meer eten, meer rechten, en grotere overlevingkansen. Ze brachten mensen op naar de SS-ers, ze verraadden mensen, ze hielpen mensen vergassen en ophangen, en heel veel van hen terroriseerden de kampbewoners op onvoorstelbaar wrede wijze.

De SS-ers stelden joden aan als kapoís omdat ze vonden dat dit beter werkte dan anderen aanstellen. Joden hadden er volgens hen veel meer voor over dan anderen om eigen voordeel te behalen. Ook verraad jegens hun eigen volk dat de dood voor mensen uit dat volk ten gevolge kon hebben. Dit heb ik uit een interview met een voormalige SS-bewaker van een kamp.

 

Max en ik hadden het over bovenstaand verhaal dat ik aangeroerd had, over verraad en eigenbelang. Het betrof tenslotte ook zín eigen familie. Ik keek hem recht in zín bruine kijkers, en vroeg hem of hij ooit iemand zou verraden uit eigenbelang. Max werd rood, wipte met zín voeten op de maat van muziek die er niet was, pulkte aan zín duim en zei: ďEuhhhneuhĒ. Dat betekende denk ik een soort nee. Hij kon geen ja en geen nee zeggen. Max wist niet dat ik wist wat hij wist. Namelijk dat hij met zín werkgever een afspraak had gemaakt dat hij voortaan stiekem zín collegaís in de gaten zou houden. Dat hij voortaan ging doorgeven wie er met zín mobieltje belde tijdens werktijd, wie er vaak naar het toilet ging en hoelang, wie er teveel ouwehoerde tijdens het werk, wie het eerst in de kantine kwam en wie er het laatst uit was. Max doet aan oplossingen.

 

Nu ken ik eindelijk, na jaren, de essentie van de Tweede Wereldoorlog. Dit gesprek met Max was nog nodig om het werkelijk te begrijpen. Ik hou erover op, zal het er niet vaak meer over hebben.

 

Itís done.