Hans Langbroek, raadslid voor Het Enkhuizer Alternatief

   

In een tijd van universeel bedrog is het spreken van de waarheid een revolutionaire daad (George Orwell)

Koopzondag

(7 oktober 2010)

 

Afgelopen dinsdag heeft de Enkhuizer gemeenteraad besloten dat de winkeliers in de stad voortaan 52 weken per jaar hun winkels open mogen doen als ze daar behoefte aan hebben.

 

Het was wel een leuke discussie om te volgen voor een raadslid dat z’n mond moest houden. Van de tegenstanders van ongelimiteerde toestemming voor zondagsopening der Enkhuizer winkels vond ik dat Joke Kuijsten van ChristenUnie het meest waarachtige en daardoor meest overtuigende verhaal had, gevolgd door René van der Pluym van GroenLinks. CDA leek in mijn ogen meer tegen te zijn omdat ze als rudimentair christelijke politieke partij dacht tegen te moeten stemmen omdat dit zo hoorde. SP had het zwakste verhaal met in zichzelf besloten tegensprekingen en leegte in het toespraakje. Dit verhaal leek meer een uiting van tegenstemmen en iets anders willen vanuit profileringsbehoefte ipv uit werkelijke overtuiging. Het interesseert ze denk ik gewoon niet echt.

 

Van de voorstanders vond ik Lijst Quasten het meest aansprekende verhaal uiten, direct gevolgd door PvdA. VVD/D66 en Nieuw Enkhuizen hadden voorspelbare verhalen vanuit hun links-, midden- en rechtsliberale gedachtengoeden, en vanuit hun reeds jarenlang met dit punt rondleuren. Zelf heb ik als Nieuw Enkhuizer zijnde ook in het verleden nog wel eens in raad en commissies mijn mond opengedaan als voorstander van vrije zondagsopening. Dit was me al vanaf de oprichting van Nieuw Enkhuizen ingegeven vanuit de visie van toeristisch-economische ontwikkeling voor Enkhuizen die ik altijd voorgestaan heb. Meerderen in de partij zien dit zo.

 

Afgelopen zondag liep ik door de stad met kleiner kind Claudia. Groter kind Sanne-Lotte was naar haar vriendje. Claudia had een gescheurde onderlip, en meende dat ze een Labello lipverzachter nodig had.

We hadden gehoord dat het koopzondag was, en op koopzondagen kun je Labello lipverzachters kopen als je dat wilt. Al lopende door de stad bekroop me een gevoel dat ik al eerder gehad heb, namelijk op 1e Paasdag dit jaar. Op die 1e Paasdag liep ik naar kameraad Petra om haar iets te brengen. De route van mijn huis naar kameraad Petra gaat langs het Appie Heijnplein.

Daar bij het Appie Heijnplein hoorde ik op die zonnige lentedoordrongen 1e Paasdag het rinkelende, ordinaire en platvloerse geluid van de toen nog stalen winkelkarretjes. Mensen liepen af en aan met kratten bier, zakken aardappels, en blikken houdbare koopsels. Terwijl ik dat zo zag en hoorde, ervaarde ik dat ineens als een soort aantasting van een bezinnende, en toch wat speciale voorjaarsdag als 1e Paasdag.

 

Pasen is een christelijk feest. Het christendom is, samen met jodendom en humanisme, de grondvesting van onze cultuur. Al de waarden en daaruit volgende normen zijn gebaseerd op wat het christendom, het jodendom en het humanisme ons gebracht hebben in de loop der eeuwen.

Onze visies op goed en kwaad, juist en onjuist, op gelijkwaardigheid der mensen, op gelijkwaardigheid der geslachten, op godsdienstvrijheid, en op geestelijke verlichting, zijn afkomstig van het christendom, jodendom en humanisme. Waarbij het christendom de langste invloed op ons denken heeft gehad, en de langdurigste invloed op onze cultuur.

Feitelijk zijn wij christenen, met in onze visie sterke joodse en humanistische invloeden.

 

Als een samenleving de wortels van z’n culturele bestaan en ontstaan gaat ontkennen, en daarmee dus ook de fundamenten van z’n visies en waarden, dan laat een samenleving feitelijk z’n identiteit los. Een samenleving raakt dan aan de zwalk, raakt de weg kwijt, raakt verdwaald. Net als een mens die z’n identiteit door wat voor een oorzaken dan ook verliest, er is geen verschil. Niet vreemd, een samenleving bestaat tenslotte uit mensen en reageert dus menselijk.

Dat we nu een vrij in te vullen zondagsopening ingesteld hebben is één, en misschien goed voor de toeristisch-economische ontwikkeling van Enkhuizen. Dat is de hoop én de verwachting althans.

Dat we daarmee nu financiële en economische aspecten in de samenleving, geld dus, een hogere prioritering geven bóven de uitingen uit die behoren tot de geestelijke wortels van onze culturele identiteit, is twee. Daarmee heeft onze samenleving definitief gekozen voor een cultuur die gebaseerd is op de waarden en uitgangspunten die het geld meegeeft aan mensen. Het kunnen kopen van veel materie in allerlei vormen als bijvoorbeeld flatscreen tv’s op zondag, enveloppen op zondag, fleezetruien in fluorescerende kleuren bij markttentjes op het Venedie op zondag.

Het belang dat men voortaan nastreeft is een materieel belang: het kunnen kopen van spullen, ongeacht de noodzaak ervan op dat moment. Het geestelijk, mentaal en cultureel belang, plus de daaruit volgende identiteit van onze samenleving en haar uitgangswaarden, worden losgelaten.

 

Dit is dus een héél fundamenteel iets dat we besloten hebben! Ik weet niet meer of ik het daar nog mee eens ben, eerlijk gezegd. De twijfel was er eerder al, en is er nog steeds klaarblijkelijk.

Toen Joke Kuijsten van ChristenUnie als argument voor één vrije dag per week pleitte, zoveel als redelijkerwijze mogelijk is (ambulances, ziekenhuizen, politie etc, gaan nu eenmaal noodzakelijkerwijze door), gaf ze net als al in eerdere discussies aan dat het haar niet persé om die zondag ging. Het mocht ook op een dinsdag zijn, of een islamitische vrijdag.

Daar ben ik het niet mee eens. Joke levert daarmee onnodig een stuk van zichzelf en haar achtergrond in. Er is niets mis met die zondag. Een zoveel als redelijkerwijze mogelijk vrije zondag behoort juist tot waar ik het hierboven al over heb: tot ons geestelijke culturele erfgoed! Onze identiteit hoeft niet uit kunstmatige politieke correctie of overtrokken welwillendheid aangepast te worden, wij zijn wie we zijn. Ondanks dat prinses Maxima uit Argentinië volkomen abject en ongepast beweert dat wij geen identiteit hebben.

 

Nederland, en dus ook Enkhuizen, heeft een christelijk-joods-humanistische culturele identiteit. Vanuit die geestelijke locatie en achtergrond mogen we best weer eens gaan denken, we mogen dit best wel weer eens als uitgangspunt gaan nemen. Andere, minder tolerante en/of minder beschaafde visies, zijn ons om duistere redenen aangeleerd als zijnde gelijkwaardig aan ons verlichte gedachtengoed. Het uit zich uiteindelijk allemaal in een ongebreideld onzettend cynisch materialisme, dat als enig resultaat heeft dat alles waar de generaties na ons ook nog mee moeten kunnen leven, kapot gaat.

 

Materialisme, en de reeds lang geleden door Samuel P. Huntington voorspelde Clash of Civilizations.

 

Maar uiteindelijk kochten kleiner kind Claudia en ik op deze fel bevochten koopzondag voor Claudia een roze Labello lipverzachter bij Trekpleister in de Westerstraat.