Hans Langbroek,†raadslid voor Het Enkhuizer Alternatief

   

In een tijd van universeel bedrog is het spreken van de waarheid een revolutionaire daad (George Orwell)

Over het IndiŽmonument II
(19 februari 2005)

       
IndonesiŽ               VOC-Enkhuizen             Nederland

Er zijn dingen die ik bijzonder tweeslachtig vind in de ontstane discussie over het IndiŽmonument, en dus eigenlijk over Nederlands-IndiŽ.
We hebben ook in Enkhuizen twee jaar terug vol trots het VOC-jaar gevierd. De stad is volgehangen met VOC-banieren, billboards, en informatieborden over Enkhuizen en de VOC.
De stad heeft aan de VOC-tijd prachtige zaken overgehouden: schitterende monumenten, mooie havens waar we nu nůg profijt van hebben, een geweldige geschiedenis, cultuurhistorie en allerlei dingen meer. Maar als we kijken waar de VOC nu wťrkelijk voor stond dan was dat moord, roof, plundering en uitbuiting! De "Parel van de Zuiderzee" is daardoor vroeger geworden wat de stad is, maar ik kan me niet voorstellen dat er nu grote groepen Enkhuizers rondlopen die ten onder gaan aan schuldgevoel als ze langs de havens wandelen, langs het mooie stadhuis lopen, van een terras genieten in de oude binnenstad of wat dan ook. Dat schuldgevoel heb ik ook niet, ik vind Enkhuizen mooi.
Het gebeurde na WOII in Nederlands-IndiŽ is feitelijk in de lijn van de tijd een gevolg van de VOC-periode. Het bezit van koloniŽn door Nederland was een gevolg vanuit de handelingen van de vroegere VOC. De VOC waar we dus zů vol trots over spreken!
Mijn mening is dat de VOC-tijd ťn de gebeurtenissen in Nederlands-IndiŽ gewoon een stuk geschiedenis van dit land zijn, en voor een groot deel het aangezicht van Nederland (en Enkhuizen) bepaald hebben. Om daarover langzaam weg te zwelgen in een schuldcomplex heeft geen zin, en ook niet om het hele land te vermonumentaliseren met een eeuwig schuldcomplex.
Ik weet dat er door een aantal Nederlanders gruwelijke dingen zijn gedaan, ik hoef alleen maar een figuur als kapitein Raymond Westerling te noemen. De man was een regelrechte oorlogsmisdadiger. Hij heeft veel mensen over de kling gejaagd, gemarteld, en hele dorpen uitgemoord. Totaal bizar!
Maar ook de Indonesische opstandelingen hebben gruwelijke dingen begaan. Gruwelijke dingen begaan tegen nederlandse militairen, maar ook tegen onschuldige burgers. Ook deze opstandelingen hebben gewoonweg onnodig gruwelijke oorlogsmisdaden begaan! Het is een geschiedenis van IndonesiŽ en Nederland samen.
De discussie over het koloniale verleden is ruim twee decennia terug al gevoerd, Nederland heeft terecht schuld bekend over fouten die gemaakt zijn. Omgekeerd is dat nog niet gebeurd, en ik zou niet weten waarom dat ooit ook niet een keer zou moeten gebeuren. Ik herinner me ťťn Indonesische regeringsfunctionaris enkele jaren terug die zei dat hij de Nederlanders allang had vergeven, en dat beide landen gewoon hun eigen weg moesten gaan. En een ander die vertelde dat hij de Nederlanders altijd zou blijven haten.
Landen maken fouten, en die worden erkend of niet. Nederland heeft dat wel gedaan. IndonesiŽ begaat momenteel zťlf grote fouten met bijvoorbeeld de Papoea's in Papua Nieuw-Guinea, en heeft vlak na de onafhankelijkheid honderdduizenden mensen vermoord in een absurde heksenjacht op vermeende communisten. Het land zal daar ooit ook op afgerekend worden lijkt me, en er mee moeten dealen.
Ik denk dat het IndiŽmonument zoals dat voorgesteld was er gewoon kan komen. Het was een andere tijd, en het waren andere mensen die deden wat ze deden als kind van hun tijd.

Hans Langbroek