Hans Langbroek, raadslid voor Het Enkhuizer Alternatief

   

In een tijd van universeel bedrog is het spreken van de waarheid een revolutionaire daad (George Orwell)

“Gratis”

(8 februari 2006)

 

Tegenwoordig staan er veel advertenties waar je allerlei dingen gratis kunt krijgen… mits je iets aankoopt dat de betreffende organisatie graag wil verkopen. Het “gratis” is bedoeld om je als consument over de streep te trekken.

 

Iedereen kent de advertenties wel; voor graag-bellers bij aanschaf van een belabonnement een telefoon gratis, of tegenwoordig zelfs hele computersystemen. Voor lekkere-bankzitters bij aankoop van een bankstel een navigatiesysteem gratis, inclusief software om de weg zelfs in Timboektoe te kunnen vinden. Dat soort advertenties. Uiteraard is “gratis” dan niet echt “gratis”, de telefoons en computers zitten in het beltarief verwerkt, de navigatiesystemen zitten in de aankoopprijzen verwerkt etc. Het geld komt uit de lengte of uit de breedte.

Maar de boodschap zoals hij moet overkomen is: koop dít, en je krijgt dát! Zomaar gratis en voor niets! Aardig zijn wij hé?!

 

Rond verkiezingstijd zie je dezelfde advertenties, maar dan van politieke partijen. Voor minima bij betaling van een stem op een partij een gratis computer, voor autorijders bij betaling van een stem een gratis parkeervergunning, en nog véél meer moois! En nét zoals bij de belabonnement- en banksteladvertenties: Zomaar gratis en voor niets! Aardig zijn wij hé?!

 

Maar net zoals bij de bedrijven en organisaties die van alles “uitdelen”, het komt uit de lengte of uit de breedte. Zéker bij een gemeente die op een budget van 32 miljoen zo’n 3,5 miljoen moet bezuinigen door kortingen vanuit het Rijk en nalatigheden uit het verleden. Als iets aan meneer X wordt weggegeven bij inlevering van een stem, dan wordt het bij meneer Y teruggehaald. Per definitie, hoe dan ook.

Nu moet ik wél zeggen dat het zo is dat je als partij immer begint bij het wensbare, en uiteindelijk eindigt bij het haalbare. Dat geldt voor alle partijen. Maar ik denk dat het in de huidige situatie niet correct is dingen te gaan beloven die o.a. door jezelf in samenwerking met de raadscollega’s zijn wegbezuinigd. Het is een mooie tactiek, twee jaar lang bezuinigen en vlak voor de verkiezingen voor Sinterklaas spelen, en dan de twee jaar daarna weer bezuinigen en dan vlak voor…. etc etc. Het werkt ook wel denk ik, maar is dus in mijn ogen niet erg correct. Vertel ook dat je als je bepaalde dingen wilt, dan andere dingen in de huidige tijd gewoon niét kunnen. De woorden “gratis” en “voor niets” maken een van een verkiezingsprogramma een goedkoop verkooppraatje waarmee de “consument” over de streep wordt getrokken, en toch uiteindelijk z’n “gratis product” betaalt. Bij commercie is dat leuk, en iedereen weet ook gerust wel dat het zo werkt. Maar bij het vormen van een toekomstig bestuur, dat is gebaseerd op vertrouwen, kan dat dus echt niet.

Maar dit is maar hoe ik het zie uiteraard.

 

Hans Langbroek